icon-date 12 ธันวาคม 2568

เมื่อการมองใกล้เริ่มยากขึ้น : สัญญาณของสายตายาวตามอายุ (Presbyopia)

เมื่อการมองใกล้เริ่มยากขึ้น : สัญญาณของสายตายาวตามอายุ (Presbyopia)

สายตายาวตามอายุ หรือที่เรียกกันว่า Presbyopia คือภาวะสายตาที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่อคนเราอายุมากขึ้น โดยเฉพาะตั้งแต่ช่วงอายุ 40 ปีขึ้นไป ซึ่งจะเริ่มมีอาการมองใกล้ไม่ชัด เช่น อ่านหนังสือไม่เห็น ต้องยืดแขนออกไปไกลขึ้นเพื่ออ่าน หรือต้องการแสงสว่างมากขึ้นเมื่ออ่านหนังสือ

สาเหตุของสายตายาวตามอายุ

สายตายาวตามอายุไม่ได้เกิดจากความผิดปกติของรูปร่างลูกตาเหมือนสายตาสั้นหรือยาวทั่วไป แต่เกิดจากการที่เลนส์ตา (เลนส์แก้วตา) สูญเสียความยืดหยุ่น ไปตามวัย ทำให้ไม่สามารถปรับโฟกัสได้เหมือนเดิม ส่งผลให้มองวัตถุใกล้ไม่ชัด

อาการของสายตายาวตามอายุ

  • มองใกล้ไม่ชัด โดยเฉพาะเวลาอ่านหนังสือหรือดูโทรศัพท์
  • ต้องถือหนังสือหรือมือถือให้ห่างตากว่าปกติ
  • ปวดตา หรือเมื่อยล้าสายตาเมื่อต้องใช้สายตาใกล้นาน ๆ
  • ปวดศีรษะหลังจากอ่านหนังสือหรือทำงานใกล้ ๆ
  • ต้องการแสงสว่างมากขึ้นในการอ่าน

วิธีแก้ไข/ทางเลือกในการใช้สายตา

  1. แว่นสายตาอ่านหนังสือ (Reading Glasses)
    เป็นทางเลือกง่ายและแพร่หลาย ใช้เฉพาะเมื่อต้องอ่านหนังสือหรือทำงานใกล้ ๆ
  2. แว่นตาแบบสองชั้น หรือแว่นโปรเกรสซีฟ (Progressive lenses)
    เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการมองเห็นได้ทั้งใกล้และไกลโดยไม่ต้องถอดเปลี่ยนแว่น
  3. คอนแทคเลนส์แบบเฉพาะทาง
    เช่น คอนแทคเลนส์แบบ multifocal หรือใส่เป็นแบบ monovision
  4. การผ่าตัดแก้ไขสายตา
    เช่น การทำ เลสิคแบบเฉพาะสำหรับผู้มีสายตายาวตามอายุ หรือการใส่เลนส์เทียมชนิดหลายระยะ 2 หรือ 3 ระยะ ในกรณีที่มีภาวะต้อกระจกร่วมด้วย

การแก้ไขสายตายาวตามวัยด้วยเลสิค

สำหรับผู้ที่มี สายตายาวตามอายุ (Presbyopia) และต้องการแก้ไขด้วยเลสิค ปัจจุบันมี หลายเทคนิคที่พัฒนาโดยเฉพาะเพื่อรองรับภาวะนี้ ซึ่งแตกต่างจากเลสิคทั่วไปที่เน้นแก้สายตาสั้นหรือยาวอย่างเดียว

วิธีเลสิคสำหรับสายตายาวตามอายุ

วิธีการรักษา หลักการ ข้อดี ข้อควรพิจารณา เหมาะกับใคร
Monovision LASIK ตาข้างหนึ่งมองใกล้ อีกข้างมองไกล ไม่ต้องพึ่งแว่นอ่านหนังสือ ช่วงแรกอาจรู้สึกไม่สมดุล ต้องอาศัยการปรับตัวของสมอง ผู้ที่เคยลองใส่คอนแทคแบบ monovision แล้วชอบ
PresbyLASIK ปรับความโค้งกระจกตาให้มองได้หลายระยะ (ใกล้-กลาง-ไกล) มองหลายระยะด้วยตาเดียว อาจใช้เวลาในการปรับสายตาหลังทำ ผู้ที่ต้องการมองหลายระยะ โดยไม่พึ่งแว่น
เลนส์แก้วตาเทียม (RLE, Refractive Lense Exchange) เปลี่ยนเลนส์ธรรมชาติเป็นเลนส์มัลติโฟกัส เห็นชัดทุกระยะ ไม่ต้องทำเลสิคซ้ำ ผ่าตัดใหญ่กว่าเลสิค / ไม่สามารถย้อนกลับ ผู้สูงวัย / มีแนวโน้มเป็นต้อกระจก
Phakic IOL ใส่เลนส์เสริมโดยไม่เอาเลนส์เดิมออก รักษาสายตาโดยไม่เปลี่ยนเลนส์เดิม ไม่เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาช่องตาแคบ คนอายุน้อย / กระจกตาบาง / ไม่เหมาะหรือไม่สามารถทำเลสิคได้
ขึ้นอยู่กับลักษณะสายตา การใช้งาน และความต้องการของแต่ละคน

หมายเหตุ:

  1. ทุกวิธีต้องผ่านการตรวจประเมินก่อน
  2. ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสุขภาพดวงตาและการตอบสนองของแต่ละบุคคล
  3. ต้องเข้าใจการเป็นไปของอาการสายตายาวตามอายุที่ค่าสายตายาวจะมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆตามอายุที่เพิ่มขึ้น ฉะนั้นเมื่อเวลาผ่านไปก็อาจมีผลลัพธ์ที่เปลี่ยนแปลงอีกได้

สรุป

สายตายาวตามอายุเป็นภาวะที่เกิดขึ้นกับทุกคนตามวัย ไม่ใช่โรคและสามารถจัดการได้ง่ายด้วยอุปกรณ์ช่วยมองหรือการรักษาที่เหมาะสม หากเริ่มมีอาการมองใกล้ไม่ชัด ควรพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจวัดสายตาและรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

150